<\/p>\n
\nOrganizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fc, kurulu\u015flar\u0131n karar verme ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkisi olan de\u011ferleri, normlar\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fleri, tutumlar\u0131, tabular\u0131 ve vizyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Kurulu\u015f ve i\u015fletmeler, bir dizi temel de\u011feri payla\u015fan sosyal topluluklar olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bir organizasyonun temel de\u011ferleri, organizasyon kimli\u011finin temel belirleyicileri olarak tan\u0131nmaktad\u0131r ve organizasyonun misyon, vizyon ve stratejilerinin temelini olu\u015fturur. Ayr\u0131ca sistemlerinin tasar\u0131m\u0131n\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini, yap\u0131s\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini; \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve organizasyon i\u00e7in gerekli becerilerin se\u00e7imini ve geli\u015fimini etkiler.<\/p>\n
Schein, organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7 seviyesini temel varsay\u0131mlar, benimsenen de\u011ferler ve davran\u0131\u015f y\u00f6nleri de dahil olmak \u00fczere ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnler(artefaktlar) olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Temel varsay\u0131mlar<\/strong> do\u011frudan g\u00f6zlemlenemez veya alg\u0131lanamaz, ancak bunlar bir organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Benimsenen de\u011ferler,<\/strong> organizasyonun ve \u00fcst y\u00f6netiminin \u00f6nemli oldu\u011funu ilan etti\u011fi de\u011ferlerdir.<\/p>\n
Artefaktlar<\/strong> (\u00f6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fma uygulamalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma sistemi), kolayca g\u00f6zlemlenebilen veya \u00f6l\u00e7\u00fclebilen kurum k\u00fclt\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan ortakla\u015fa belirlenen olgulard\u0131r. Artefaktlar ile organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn altta yatan iki katman\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak daha zordur. Organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fczerindeki etkisinin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde fark\u0131na var\u0131lmaz ve \u00f6rt\u00fck sosyalle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla organizasyonun yeni \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na aktar\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\n\u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Olan Bir Organizasyon K\u00fclt\u00fcr\u00fc Geli\u015ftirmek<\/strong><\/h2>\n
Organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fc, y\u00f6neticilerin, s\u00fcperviz\u00f6rlerin ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n tutum, motivasyon ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkiler. \u00c7al\u0131\u015fma uygulamalar\u0131n\u0131, \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi risklerinin alg\u0131lanmas\u0131n\u0131, anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimini ve bu risklerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p ele al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiler. Ayr\u0131ca hangi risklerin organizasyon i\u00e7inde kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve \u0130SG sorumlulu\u011fu al\u0131narak yap\u0131lan davran\u0131\u015flar\u0131n neler oldu\u011funu belirler.<\/p>\n
\u00dcretim yap\u0131lan i\u015fletmelerde y\u00fcksek verimlilik her zaman \u00f6nemli olmu\u015ftur. Y\u00fcksek \u00fcretkenli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in organizasyon \u00fcyeleri belirli \u0130SG d\u00fczenlemelerini ihlal etmeyi tercih etmek isteyebilir. \u0130SG k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip kurulu\u015flarda \u00fcretim ve \u0130SG birbiriyle \u00e7eli\u015fen de\u011fil, ayn\u0131 madalyonun iki y\u00fcz\u00fc<\/em> olarak g\u00f6r\u00fclmektedir: sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik i\u00e7in ayr\u0131lan \u00f6demeler, yap\u0131lan planlar ve uygulanan strateji ve prosed\u00fcrler verimlilik i\u00e7in iyidir. \u0130SG k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve de\u011ferlerine sahip organizasyonlar, sorumluluk ve yetkinli\u011fe odaklanarak istenen g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 destekler ve sorumsuz eylemleri cayd\u0131r\u0131r.<\/p>\n
\u0130SG k\u00fclt\u00fcr\u00fc, bir kurulu\u015f \u00fcyelerinin \u0130SG ile ilgili tutumlar\u0131, (\u00f6rt\u00fck) varsay\u0131mlar\u0131, inan\u00e7lar\u0131, alg\u0131lar\u0131 ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n toplam\u0131d\u0131r. \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fc, politika prosed\u00fcrler, faaliyetler ve davran\u0131\u015flarda ifade edilir ve her zaman organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n
Yap\u0131lan g\u00f6zden ge\u00e7irmelerde \u0130SG k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00f6nemli yedi temel de\u011fer tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
\n
- Sosyal dahiliyet<\/li>\n
- Adalet<\/li>\n
- G\u00fcven<\/li>\n
- S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/li>\n
- Kat\u0131l\u0131m<\/li>\n
- Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve esneklik<\/li>\n
- Geli\u015fim ve b\u00fcy\u00fcme<\/li>\n<\/ul>\n
Bu temel de\u011ferlerin her biri \u0130SG k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6nemlidir ve her birinin \u0130SG \u00fczerinde do\u011frudan ve dolayl\u0131 etkileri olabilir. Ayn\u0131 zamanda, bir i\u015fletmenin ticari ba\u015far\u0131s\u0131na da katk\u0131da bulunurlar. \u00d6rne\u011fin, olaylar\u0131n raporlanma ve analizi i\u00e7in y\u00f6netim ve \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131ndaki g\u00fcven; etkili i\u015f birli\u011fi ve ileti\u015fim iyi bir i\u015fveren ve i\u015fletmenin \u00f6zellikleri aras\u0131ndad\u0131r. Pozitif bir sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip organizasyonun birbiriyle yak\u0131ndan ili\u015fkili d\u00f6rt \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r:<\/p>\n
Raporlama ve bilgilendirme k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/strong> \u0130nsanlar\u0131n sorunlar\u0131, hatalar\u0131 ve \u201cramak kalalar\u0131\u201d kolayca bildirdi\u011fi bir k\u00fclt\u00fcr. Raporlama, t\u00fcm payda\u015flar\u0131 bilgilendirmek i\u00e7in esast\u0131r.<\/p>\n
Adil bir k\u00fclt\u00fcr:<\/strong> \u0130nsanlar\u0131 \u0130SG ile ilgili bilgileri sunmaya te\u015fvik eden ve herkesin neyin kabul edilebilir neyin kabul edilemez oldu\u011funu bildi\u011fi bir g\u00fcven ortam\u0131. Adalet ve g\u00fcvenilir bilgi (hatta k\u00f6t\u00fc haberler bile) g\u00fcvenilir bir organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n
Esnek bir k\u00fclt\u00fcr:<\/strong> \u0130SG’ye odaklanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken de\u011fi\u015fen ko\u015fullara veya yeni gereksinimlere uyum sa\u011flayan bir k\u00fclt\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6\u011frenme k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/strong> insanlar\u0131n bireysel ve toplu olarak sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fi geli\u015ftirmek istedikleri, kendi davran\u0131\u015flar\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye istekli ve yetenekli olduklar\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr.<\/p>\n
\nOrganizasyon K\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Psikososyal Riskler<\/strong><\/h2>\n
\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne psikososyal risk unsurlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirme ve y\u00f6netimi dahil edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir organizasyon psikososyal olarak g\u00fcvenli bir k\u00fclt\u00fcre sahip oldu\u011funda, \u00e7al\u0131\u015fan refah\u0131, i\u015f tatmini ve \u00f6rg\u00fctsel ba\u011fl\u0131l\u0131k iyile\u015fir. Tersine, e\u011fer k\u00fclt\u00fcr olumsuzsa, i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc desteklemeyi ama\u00e7layan b\u00fcy\u00fck programlar\u0131n veya politikalar\u0131n bile etkinli\u011fini baltalayabilir. Bir organizasyon korku k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve s\u00fcrekli kaotik aciliyete sahipse, t\u00fckenmi\u015fli\u011fin ve d\u00fc\u015f\u00fck moralin yayg\u0131n oldu\u011fu bir ortam yaratabilir.<\/p>\n
ISO\u2019nun i\u015f yerinde psikososyal riskleri y\u00f6netmek i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ISO 45003:2021 standartlar k\u0131lavuzunda organizasyon \/ c\u0327al\u0131s\u0327ma grubu k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 psikososyal riskler:<\/strong><\/p>\n
\u2022 zay\u0131f iletis\u0327im,
\u2022 problem c\u0327o\u0308zme ve kis\u0327isel gelis\u0327im ic\u0327in du\u0308s\u0327u\u0308k du\u0308zeyde destek,
\u2022 kurumsal hedeflerin tan\u0131mlanmamas\u0131 veya u\u0308zerinde anlas\u0327maya var\u0131lmamas\u0131,
\u2022 politika ve prosedu\u0308rlerin tutars\u0131z ve zamans\u0131z uygulanmas\u0131, hak go\u0308zetmeyen karar verme su\u0308rec\u0327leri,
specified as.<\/p>\n
\nOrganizasyonel De\u011fi\u015fimler<\/strong><\/h2>\n
Organizasyonel de\u011fi\u015fim s\u0131ras\u0131nda sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik nadiren dikkate al\u0131n\u0131r. Ancak, herhangi bir organizasyon de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n psikososyal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde k\u0131sa ve uzun vadeli etkileri olaca\u011f\u0131ndan, bu t\u00fcr konular\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir. Kurulu\u015flar\u0131n dahil olma e\u011filiminde oldu\u011fu en s\u0131k de\u011fi\u015fiklik, i\u015f g\u00fcc\u00fcnde azalmad\u0131r (yani k\u00fc\u00e7\u00fclme veya yeniden boyutland\u0131rma); bu genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki risklerle sonu\u00e7lan\u0131r:<\/p>\n
Organizasyondan beceri ve bilgi kayb\u0131;<\/p>\n
kalan \u00e7al\u0131\u015fanlara a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme;
risk kontrollerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131;
ge\u00e7ici y\u00fcklenicilerin artan kullan\u0131m\u0131;
organizasyon i\u00e7inde meydana gelen de\u011fi\u015fiklikleri dikkate almayan resmi sistemlerin uygulanmas\u0131;
ve umutsuzluk.<\/p>\nISO 45003:2021 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcvenli\u011fi ve Psikolojik Sa\u011fl\u0131k ve G\u00fcvenlik i\u00e7in haz\u0131rlanan psikososyal riskleri y\u00f6netme k\u0131lavuzunda organizasyonel de\u011fi\u015fimlerin y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek riskleri;<\/p>\n
\n
- gec\u0327is\u0327 do\u0308nemlerinde c\u0327al\u0131s\u0327anlara yard\u0131mc\u0131 olacak pratik desteg\u0306in olmamas\u0131<\/li>\n
- uzun su\u0308reli veya yinelenen yeniden yap\u0131land\u0131rma<\/li>\n
- is\u0327 yeri deg\u0306is\u0327iklikleri hakk\u0131nda dan\u0131s\u0327ma ve iletis\u0327im eksiklig\u0306i ya da du\u0308s\u0327u\u0308k kaliteli, zamans\u0131z veya anlaml\u0131 olmayan iletis\u0327im bic\u0327imleri<\/li>\n<\/ul>\n
olarak tan\u0131mlar.<\/p>\n
\nConclusion<\/strong><\/h2>\n
Organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fc, organizasyondaki \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini, ileti\u015fimi stillerini, davran\u0131\u015flar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan ve yetenek se\u00e7imlerini belirleyen norm, de\u011fer ve varsay\u0131mlar\u0131 kapsar. \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip ve psikososyal risklerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 benimseyen i\u015fletmeler, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli kurumlar\u0131n olu\u015fumuna katk\u0131 sa\u011flayan organizasyon k\u00fclt\u00fcrleri geli\u015ftirmekte ve i\u015f verimlili\u011fini etkileyen unsurlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturan yetkin y\u00f6netim becerilerine sahip olmaktad\u0131r.<\/p>\n
N_HumaN Dan\u0131\u015fmanl\u0131k, 5 A\u015famal\u0131 \u0130YRS Modeliyle organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 psikososyal risklerin belirlenip bu risklerin de\u011ferlendirilmesi ve y\u00f6netimi i\u00e7in uygulamalara sahip hizmetler sunar.<\/p>\n
\n
\nReferences<\/strong><\/p>\n
Zwetsloot, G. I., Van Scheppingen, A. R., Bos, E. H., Dijkman, A., & Starren, A. (2013). The core values that support health, safety, and well-being at work. Safety and health at work<\/em>, 4<\/em>(4)
Reason, J. T., & Reason, J. T. (1997). Managing the risks of organizational accidents (Vol. 6): Ashgate Aldershot.
Schein, E. (1997). A conceptual model for managed culture change. Organisational culture and leadership. 2nd ed. San Francisco (CA): Jossey-Bass.<\/em>
Guldenmund, F. W. (2000). The nature of safety culture: a review of theory and research. Safety science<\/em>, 34<\/em>(1-3), 215-257.
Wright, M. S. (1996). Business Re-engineering and Health and Safety Management: Best Practice Model. HSE Books.
Home – workplace strategies for Mental Health. WSMH. (n.d.). Retrieved April 4, 2022, from https:\/\/www.workplacestrategiesformentalhealth.com\/resources\/organizational-culture<\/a>
ISO. (2021). Retrieved April 4, 2022, from https:\/\/www.iso.org\/obp\/ui\/#iso:std:iso:45003:ed-1:v1:en<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n